Groeten uit… Roeterseiland, Amsterdam

11 augustus 2017

UvA-wetenschappers zitten overal: van Oxford tot de Noordpool en van Jordanië tot de Verenigde Staten. Of, zoals David Maij, ‘gewoon’ in Amsterdam. In het lab aan Roeterseiland doet hij onderzoek naar het fenomeen agency detection, oftewel het kunnen ‘voelen’ van de aanwezigheid van anderen. Hij maakt hierbij gebruik van een bijzondere techniek: virtual reality.

x

Het niet-bedreigende bos. Beeld: David Maij

‘Mijn naam is David Maij, ik ben bezig met mijn promotie-onderzoek aan de Universiteit van Amsterdam. Op dit moment ben ik onder leiding van mijn promotor Michiel van Elk bezig met een experiment over agency detection, aanwezigheidsdetectie dus. In de psychologie geloven veel wetenschappers dat mensen een bepaald mechanisme hebben waarmee ze de aanwezigheid van anderen kunnen kunnen voelen.’

Fight or flight

‘De vraag is: waarom hebben we dit mechanisme? Een theorie hierover is dat het ons hielp overleven. Als je bijvoorbeeld vroeger in een bos liep en een bosje hoorde ritselen, kon je twee fouten maken: wegrennen en het blijkt niets meer dan de wind geweest te zijn – dan verlies je dus energie door het rennen – of je denkt: oh, het is maar de wind en je blijft staan. Vervolgens komt er een beer uit het bosje en die eet je op. Het idee is dat mensen een  psychologisch mechanisme hebben ontwikkeld om de juiste keuze te maken: aanwezigheidsdetectie. Zo kom je in een fight or flight-modus.

Uit eerder onderzoek blijkt dat mensen vrij goed zijn in het aanvoelen van die aanwezigheid. Ik ben heel benieuwd of zich dit ook vertaalt in de virtuele wereld, met het oog op de ontwikkelingen binnen VR.’  

x

Het bedreigende bos. Beeld: David Maij

Bukken voor een virtueel takje

‘Ik zit deze zomer dus elke dag in het UvA-lab bij Roeterseiland. Daar ontvang ik mijn proefpersonen, die ik een VR-bril, joystick en koptelefoon geef. Zo horen ze muziek die past bij de virtuele wereld waarin ze rondlopen: een levensecht bos, dat speciaal voor ons is ontworpen. Ik heb denk ik wel driehonderd keer die bril op gehad, maar buk nog steeds voor een takje. Je brein interpreteert het VR-bos als de echte wereld.

In het bos wordt middels een verlicht pad aangegeven waar je heen moet lopen. De labruimte is niet zo groot, dus we moeten goed oppassen dat niemand tegen de muur loopt. Zodra je denkt dat er iets of iemand in de virtuele ruimte aanwezig is, klik je op de joystick.

Het idee is dat mensen sneller denken iets te voelen – en dus klikken - in een bedreigende omgeving. Daarom lopen onze proefpersonen door twee virtuele bossen: een normaal bos en een dreigender bos, waar de bladeren andere kleuren hebben bijvoorbeeld, en waar de muziek anders is.

Of er echt mensen of dieren aanwezig waren in de virtuele wereld? Dat kan ik niet zeggen, het onderzoek loopt nog. Kom maar kijken!’

Meer Groeten uit...

Gepubliceerd door  UvA Persvoorlichting