Intensievere samenwerking biedt kansen voor complexe chirurgie

Geneeskunde

14sep2018 16.00

Oratie

Nederlandse ziekenhuizen zullen nauwer moeten gaan samenwerken in netwerken om mee te kunnen met de huidige internationale ontwikkelingen en optimale zorg te kunnen leveren. De meeste ziekenhuizen zijn momenteel individueel te klein om optimaal nieuwe complexe alvleesklier- en leveroperaties onder de knie te krijgen en uit te voeren. Door landelijk in vier à vijf netwerken te gaan samenwerken kan Nederland haar huidige rol als internationale koploper op gebied van klinische zorg en klinisch wetenschappelijk onderzoek vasthouden. Dit betoogt Marc Besselink in zijn oratie.

Leidende positie

Nederland is internationaal koploper in klinisch wetenschappelijk chirurgisch onderzoek uitgevoerd door landelijke werkgroepen, ondersteund vanuit alle grote Nederlandse ziekenhuizen. Veel internationale ontwikkelingen op bijvoorbeeld het gebied van alvleesklier, galweg en lever (HPB), ziekten zoals alvleesklierkanker (pancreascarcinoom) en alvleesklier-ontsteking (pancreatitis) komen uit Nederland.  Er valt echter nog veel te verbeteren. Zo kent bijvoorbeeld alvleesklierkanker nog steeds een zeer slechte overleving en heeft ook ernstige alvleesklierontsteking een hoge overlijdenskans. Alleen door innovaties in de manier waarop klinisch wetenschappelijk onderzoek wordt uitgevoerd, kan Nederland haar leidende positie vasthouden en blijven versterken.

Volume-normen

HPB-chirurgie is hoog-complexe chirurgie met lage operatievolumes. Zo vinden er in Nederland per jaar in totaal circa 1.000 pancreas- en 1.500 leveroperaties plaats in respectievelijk zo’n 17 en 30 ziekenhuizen. Uit Nederlands onderzoek is gebleken dat de uitkomsten van deze operaties beter zijn als deze vaker worden uitgevoerd. In Nederland is er daarom een volume-norm ingesteld, waarbij ziekenhuizen tenminste 20 van deze operaties per ziekenhuis per jaar moeten uitvoeren, en is er een landelijke kwaliteitsregistratie met een verplichtend karakter. De eerder genoemde landelijke werkgroepen kunnen deze kwaliteitsregistratie gebruiken om zowel de kwaliteit van zorg als om nieuwe behandelingen te evalueren. Hier zal naar alle waarschijnlijkheid uit blijken dat de volume-normen dynamisch dienen te worden, zeker als nieuwe operatietechnieken - zoals minimaal invasieve chirurgie - hun intrede doen, die ieder afzonderlijk weer een minimaal volume van twintig operaties vereisen. Deze dynamiek kan naar verwachting alleen bereikt worden als ziekenhuizen gaan samenwerken binnen vier à vijf netwerken in Nederland. Per netwerk vinden complexe operaties op één plek plaats, zodat daar ruim voldoende expertise is. Deze netwerken zouden verantwoordelijk zijn voor de kwaliteit van zorg en samenwerken op gebied van wetenschappelijk onderzoek.

Een nadeel van centralisatie en volume-normen is het verdwijnen van kennis in de ziekenhuizen die deze operaties niet meer verrichten. Ook hier ligt de oplossing waarschijnlijk in samenwerken binnen netwerken, zoals al toenemend plaatsvindt in de oncologie.

Besselink gaat in op bovenstaande problematiek en probeert vanuit de Nederlandse kracht van samenwerken tot mogelijke oplossingen te komen.

Dhr. prof. dr. M.G.H. Besselink, hoogleraar Chirurgie, in het bijzonder Pancreas- en Hepatobiliaire (HPB) chirurgie: Synergie in de chirurgie: intensievere samenwerking complexe alvleesklier-, galweg- en leverziekten biedt kansen.

Deelname

Toegang vrij

Locatie

Gepubliceerd door  UvA Persvoorlichting