Esthetiek en affect bij de social dienst

26sep2017 19.30 - 22.00

Evenement

De Kring van Amsterdamse Sociologen en de kring Andragologie hebben Josien Arts uitgenodigd voor een lezing over haar promotieonderzoek 'De rol van esthetiek en affect in dagelijkse praktijken bij de sociale dienst'.

Met de komst van de Participatiewet, die sinds 2015 de bijstand organiseert, en de transformatie van de arbeidsmarkt, is het bestaan van veel mensen in toenemende mate voorwaardelijk en onzeker. De Participatiewet kan gezien worden als het sluitstuk van de activerende verzorgingsstaat, waarin arbeidsmarktparticipatie het primaire doel is en bijstandsgerechtigden verplicht zijn deel te nemen aan werk gerelateerde activiteiten – zoals ‘vrijwilligerswerk’, arbeidsmarkttrainingen, leerstages en proefplaatsingen. De Participatiewet kent uitgebreidere beschrijvingen van deze arbeidsmarktverplichtingen (die op zichzelf niet nieuw zijn) waaraan bijstandsgerechtigden moeten voldoen. Bovendien maakt de nieuwe wet strengere maatregelen mogelijk wanneer niet (aantoonbaar) aan deze verplichtingen wordt voldaan. Daarmee is het recht op bijstand meer voorwaardelijk en onberekenbaar dan voorheen. Naast deze ontwikkelingen in het bijstandsbeleid, is ook de arbeidsmarkt aan fundamentele veranderingen onderhevig. Er is sprake van een groeiende dienstensector die specifieke, maar niet altijd duidelijke eisen stelt aan werknemers, in termen van esthetiek bijvoorbeeld. Dit brengt onzekerheid met zich mee die bovendien versterkt wordt door de flexibilisering van de arbeidsmarkt, waarin tijdelijke, onzekere en slecht betaalde posities voor sommigen de enige optie zijn.

Bijstandsgerechtigden bewegen vaak heen en weer tussen deze precaire arbeidsmarktposities en voorwaardelijke bijstandsvoorzieningen. Participatie op de arbeidsmarkt en in re-integratie trajecten kunnen daarom gezien worden als verschillende fases in een continue precaire situatie. De vraag die in dit onderzoek centraal staat, is hoe klantmanagers – de ‘street level bureaucrats’ die verantwoordelijk zijn voor de implementatie van bijstandsbeleid – de zogenaamd ‘werkfitte’ bijstandsgerechtigden evalueren en hen met behulp van uiteenlopende pedagogieken leren om ‘goede’ burgers te zijn die in hun eigen onderhoud kunnen voorzien door middel van betaalde arbeid. Met het huidige bijstandsbeleid dat primair is gericht op arbeidsmarktparticipatie, in combinatie met een flexibele, onzekere arbeidsmarkt, is het de vraag in hoeverre de bijstand tegenwicht biedt aan de precaire situatie van bijstandsgerechtigden of deze juist versterkt. 

Om deze vragen te beantwoorden, heeft Josien gedurende 12 maanden etnografisch onderzoek gedaan bij drie gemeenten in Nederland. Daar heeft zij verscheidene interacties geobserveerd tussen klantmanagers en hun collega’s (bij vergaderingen en lunchpauzes) en tussen klantmanagers en bijstandsgerechtigden (bij informatiebijeenkomsten, trainingen en individuele gesprekken). 

Tijdens deze lezing zal zij haar voorlopige bevindingen presenteren. Ze zal laten zien hoe bijstandsgerechtigden als onderdeel van het arbeidsmarkt re-integratie traject dat zij verplicht volgen: 
1)      Esthetische arbeid moeten verrichten, om zo te laten zien dat zij bereid zijn zich op de arbeidsmarkt te begeven en zich aan te passen aan deze arbeidsmarkt, waarin de verwachtingen ten aanzien van esthetische presentatie niet altijd duidelijk zijn en per context verschillen;
2)      Met behulp van uiteenlopende pedagogieken geleerd wordt hun percepties en gevoelens ten aanzien van hun precaire situatie te beïnvloeden, zodat zij deze situatie accepteren en tegelijkertijd optimistisch zijn over hun toekomst.

Curriculum vitae

Josien Arts doet haar promotieonderzoek bij de programmagroep Political Sociology aan de Universiteit van Amsterdam. Daarvoor heeft zij zowel de bachelor als master sociologie afgerond en is zij een aantal jaar werkzaam geweest als junior docent bij de afdeling sociologie van de UvA.

Naast haar onderzoeks- en onderwijswerkzaamheden behartigt zij als lid van de OR FMG de belangen van wetenschappelijk medewerkers die werkzaam zijn in tijdelijke dienstverbanden.

Haar interesse gaat uit naar thema’s rondom burgerschap, sociale zekerheid, ongelijkheid en rechtvaardigheid. In het bijzonder focust zij zich op evaluatie- en pedagogische praktijken die onderdeel zijn van de uitvoering van bijstandsbeleid.

 

Locatie: Zaal B3.09

  • Roeterseilandcampus - gebouw B/C/D (ingang B/C)

    Nieuwe Achtergracht 166 | 1018 WV Amsterdam
    Receptie B: 525 5340 Receptie C: 525 5470

    Ga naar detailpagina

Gepubliceerd door  Bureau Alumnirelaties en Universiteitsfonds